Zaburzenia nastroju [afektywne]
(F30–F39)
Ta część obejmuje zaburzenia charakteryzujące się przede wszystkim zmianą afektu lub nastroju w kierunku depresji (z towarzyszącym niepokojem lub bez niepokoju) lub nastroju podwyższonego. Zmianie nastroju towarzyszy zazwyczaj zmiana napędu; większość pozostałych objawów jest albo wtórna, albo zrozumiała w kontekście zmiany nastroju i aktywności. Większość tego typu zaburzeń ma charakter nawrotowy, a ich epizody często bywają spowodowane przez stresujące wydarzenia lub sytuacje.
F30 Epizod maniakalny
Zaliczone do tej grupy kategorie diagnostyczne dotyczą wyłącznie pojedynczego epizodu chorobowego. Epizody hipomanii lub manii stwierdzone u osób, które przebyły wcześniej zaburzenia afektywne (depresja, hipomania, mania, zespoły mieszane) należy zaliczyć do zaburzeń afektywnych dwubiegunowych (F31.–).
Obejmuje: zaburzenia dwubiegunowe, pojedynczy epizod maniakalny
F30.0 Hipomania
Zaburzenie to cechuje dłużej utrzymujące się wzmożenie nastroju, zwiększenie energii i aktywności oraz zazwyczaj wyraźnie wzmożone samopoczucie dotyczące wydolności fizycznej i psychicznej. Występują również: zwiększona liczba kontaktów z otoczeniem, gadatliwość, spoufalanie się, wzmożenie popędu seksualnego i zmniejszona potrzeba snu, jednak nasilenie tych objawów zazwyczaj nie zaburza w sposób poważny zdolności do pracy i nie jest przyczyną odrzucenia przez otoczenie. Zamiast często występującej dobrodusznej towarzyskości pojawiać się może drażliwość, zarozumiałość, zachowania prostackie. Zaburzeniom nastroju i zachowania nie towarzyszą omamy ani urojenia.
F30.1 Mania bez objawów psychotycznych
Wzmożenie nastroju jest nieadekwatne do sytuacji pacjenta i może zmieniać się od beztroskiej dobroduszności (jowialności) do niekontrolowanego podniecenia. Bardzo dobremu samopoczuciu towarzyszy wzmożona energia prowadząca do nadmiernej aktywności, wielomówność, zmniejszona potrzeba snu. Występują trudności w utrzymaniu uwagi oraz znaczne roztargnienie. Samoocena jest wyraźnie zawyżona z ideami wielkościowymi i dużą pewnością siebie. Brak normalnych zahamowań w kontaktach społecznych może być przyczyną zachowań lekkomyślnych, nierozważnych, nieadekwatnych do sytuacji, niezgodnych z charakterem pacjenta.
F30.2 Mania z objawami psychotycznymi
Oprócz objawów i cech wymienionych w F30.1 występują urojenia (zwykle wielkościowe) lub omamy (są to zazwyczaj głosy skierowane wprost do pacjenta), albo też podniecenie, wzmożona aktywność ruchowa i gonitwa myśli osiągają tak skrajne nasilenie, że pacjenta nie można zrozumieć, ani nawiązać z nim rzeczowego kontaktu.
Mania z:
- objawami psychotycznymi zgodnymi z nastrojem
- objawami psychotycznymi niezgodnymi z nastrojem
Zahamowanie w przebiegu manii
F30.8 Inne epizody maniakalne
F30.9 Epizod maniakalny, nieokreślony
Mania BNO
F31 Zaburzenia afektywne dwubiegunowe
Zaburzenia charakteryzujące się występowaniem dwóch lub więcej epizodów chorobowych z wyraźnie zaburzonym nastrojem i aktywnością w postaci podwyższenia nastroju, wzmożonej energii i aktywności (hipomania lub mania) lub obniżenia nastroju oraz energii i aktywności (depresja). Do zaburzeń dwubiegunowych zalicza się również nawracające epizody hipomanii lub manii.
Obejmuje:
maniakalno-depresyjna:
- choroba
- psychoza
- reakcja
Nie obejmuje:
zaburzenia dwubiegunowe, pojedynczy epizod maniakalny (F30.–)
cyklotymia (F34.0)
F31.0 Zaburzenie afektywne dwubiegunowe, obecnie epizod hipomanii
Pacjent znajduje się obecnie w stanie hipomanii i przebył w przeszłości co najmniej jeden inny epizod zaburzeń afektywnych (hipomaniakalny, maniakalny, depresyjny lub mieszany).
F31.1 Zaburzenie afektywne dwubiegunowe, obecnie epizod maniakalny bez objawów psychotycznych
Pacjent znajduje się obecnie w stanie maniakalnym bez objawów psychotycznych (opisanym w F30.1) i przebył w przeszłości co najmniej jeden inny epizod zaburzeń afektywnych (hipomaniakalny, maniakalny, depresyjny lub mieszany).
F31.2 Zaburzenie afektywne dwubiegunowe, obecnie epizod maniakalny z objawami psychotycznymi
Pacjent znajduje się obecnie w stanie maniakalnym z objawami psychotycznymi (opisanym w F30.2) i przebył w przeszłości co najmniej jeden inny epizod zaburzeń afektywnych (hipomaniakalny, maniakalny, depresyjny lub mieszany).
F31.3 Zaburzenie afektywne dwubiegunowe, obecnie epizod depresji o łagodnym lub umiarkowanym nasileniu
Pacjent znajduje się obecnie w stanie depresji, taka jak w epizodzie depresyjnym o łagodnym lub umiarkowanym nasileniu (F32.0 lub F32.1) i przebył w przeszłości co najmniej jeden potwierdzony epizod zaburzeń afektywnych (hipomaniakalny, maniakalny lub mieszany).
F31.4 Zaburzenie afektywne dwubiegunowe, obecnie epizod ciężkiej depresji bez objawów psychotycznych
Pacjent znajduje się obecnie w stanie depresji, tak jak w epizodzie ciężkiej depresji bez objawów psychotycznych (F32.2) i przebył w przeszłości co najmniej jeden potwierdzony epizod zaburzeń afektywnych (hipomaniakalny, maniakalny lub mieszany).
F31.5 Zaburzenie afektywne dwubiegunowe, obecnie epizod ciężkiej depresji z objawami psychotycznymi
Pacjent znajduje się obecnie w stanie depresji, tak jak w epizodzie ciężkiej depresji z objawami psychotycznymi (F32.3) i przebył w przeszłości co najmniej jeden potwierdzony epizod zaburzeń afektywnych (hipomaniakalny, maniakalny lub mieszany).
F31.6 Zaburzenie afektywne dwubiegunowe, obecnie epizod mieszany
Pacjent przebył co najmniej jeden potwierdzony epizod zaburzeń afektywnych (hipomaniakalny, maniakalny, depresyjny lub mieszany), a obecnie występują szybko zmieniające się objawy depresji i manii lub objawy obu zespołów występują jednocześnie. Nie obejmuje: pojedynczy epizod mieszanych zaburzeń afektywnych (F38.0)
F31.7 Zaburzenie afektywne dwubiegunowe, obecnie remisja
Pacjent przebył co najmniej jeden potwierdzony epizod zaburzeń afektywnych (hipomaniakalny, maniakalny lub mieszany) i dodatkowo co najmniej jeden inny epizod zaburzeń afektywnych (hipomaniakalny, maniakalny, depresyjny lub mieszany), jednak obecnie (od kilku miesięcy) nie występują żadne wyraźniejsze zaburzenia nastroju. Kod ten należy również stosować w okresie remisji w czasie postępowania profilaktycznego.
F31.8 Inne zaburzenia afektywne dwubiegunowe
Zaburzenie dwubiegunowe typu II
Nawracające epizody maniakalne BNO
F31.9 Zaburzenia afektywne dwubiegunowe, nieokreślone